دولت مىشود . روز جمعه ، سيّم شهر رمضان 96 [ 12 ه . ق . ] امروز ، به طريق معهود ، عزيمت راه نموده ، در خارج شهر « آقا ميرزا رضا » فرزند جناب « آقا » « حاجى ميرزا عبد الجليل چاپارباشى » و « كلب على خان » و « ميرزا محمد رحيم » ، حكيم مخصوص جانب « آقا » ، كه تا آنجا همراه بودند ، از جناب « آقا » مرخصى حاصل نموده ، مراجعت كردند . در نزديكى شهر ، در سمت راست راه ، كوه بزرگى است كه « شهرت كوه » ( قپان ) گويند . اين طرف شرقى كوه ، خاك « نخجوان » و طرف غربى آن ، خاك « قره‌باغ » است . رود « ارس » از طرف چپ راه جارى مىشود . مسافت رود « ارس » تا جاده در اين‌جاها قريب يك فرسخ است . آن طرف رود ، مختص طايفهء « قراقوينلو » ، كه جزء خاك « خوى » است . [ خوك ] بعد از طىّ مسافتى ، در وسط راه در « بيدزارى » كه از متعلقات قريهء « خوك » « 1 » كه ملك « اسماعيل خان » و « كلب على خان » ، اولاد « احسان خان » است ، صرف نهار شده ؛ [ قوراخ ] از آنجا به فاصلهء 3 ساعت و نيم ، و ده معتبرى كه « قوراخ » « 2 » مىنامند ، رسيده ، در جائى كه اتاق‌هاى خوب و پاكيزه داشت ، منزل نموديم . فاصلهء اين ده از شهر 5 فرسخ و نيم است . تا اين‌جا ، اراضى همه « خشك » و « خالى » بود و در بين راه « چشمه » و « زراعتى » به نظر نرسيد . از جانب « دولت » در منازل عرض راه ، به جهت « مقصرين » محوطهء محكمى درست كرده ، تا در حين عبور « محبوسين » فرار نكنند . از اين نقاط ، كوه مشهور « آغرىداغ » « 3 » نمايان است كه در سمت چپ راه واقع است . كوه بسيار معظمى است . دامنه‌هاى وسيع و پر حاصل دارد . اين كوه دو قلهء

--> ( 1 ) . خوك , ( Xok ) از شهرهاى استان شرور ( S ? arur ) جمهورى خودمختار نخجوان كه در بزرگراه نخجوان به شرور و حدود 20 كيلومترى شمال رود ارس واقع شده است . ( 2 ) . قوراخ كه امروزه به آن قيوراق هم مىگويند ، كمتر از 15 كيلومتر با خوك فاصله داشته و تقريبا برابر با شهر پلدشت ايران محسوب مىشود . ( 3 ) . به آن آرارات هم مىگويند .